✅ Direct uit voorraad geleverd
✅ Klanten beoordelen ons uitstekend
✅ Zeer tevreden tuinvogels
✅ Gratis verzending NL/BE vanaf €45
Winterkoning
De winterkoning is de kleinste broedvogel van Nederland , nauwelijks groter dan een walnoot , maar zijn stem doorklinkt het hele jaar. Hij zingt luid vanuit dichte struiken, ook midden in de winter. Wie een haag of struikhoek heeft, heeft bijna zeker een winterkoning in de buurt.
De winterkoning is de kleinste broedvogel van Nederland , nauwelijks groter dan een walnoot , maar zijn zang is oorverdovend luid voor zijn formaat. Hij zingt het hele jaar door, ook in bittere kou, en zijn snelle trillende lied klinkt uit dichte takken en struiken. De winterkoning is een schuwe, solitaire vogel die zelden lang stil zit. In de winter slapen soms tientallen winterkoningen samen in één nestkastje om warmte te behouden.
Uiterlijk en herkenning
De winterkoning (Troglodytes troglodytes) is 9 tot 10 cm lang en weegt slechts 8 tot 13 gram. Het verenkleed is warm roodbruin met fijne donkere dwarsstrepen op rug, vleugels en flanken. De staart wordt opvallend rechtop gehouden , een kenmerkende houding. De smalle snavel is licht gebogen. Op het eerste gezicht lijkt hij op een muis die snel door de onderbegroeiing sluipt.
Leefgebied
De winterkoning leeft in dichte, vochtige vegetatie: bosranden met ondergroei, heggen, rietkragen, verwilderde tuingedeelten. Hij heeft behoefte aan dekking en jaagt zijn territorium grondig af op insecten en spinnen. In tuinen met dichte struiken, composthoeken of een stapel takken is hij regelmatig aanwezig, maar zelden lang zichtbaar. Hij is een standvogel die Nederland niet verlaat.
Wat eet een winterkoning?
De winterkoning eet vrijwel uitsluitend insecten, spinnen en kleine wormen. Hij foerageert laag bij de grond in dichte begroeiing en snuffelt tussen bladeren, mos en schors. In de tuin kun je hem helpen met gedroogde meelwormen op een laag voederplateau dicht bij een haag of struik. Fijn strooivoer naast beschuttend groen kan ook aantrekkelijk zijn. Hoge voedersilo’s zijn ongeschikt voor deze grondgebonden soort.
Broedgedrag
Het mannetje bouwt meerdere nesten van bladeren, mos en grassen in dichte vegetatie of een holte , soms wel zes nesten per seizoen. Het vrouwtje kiest er één uit en bekleedt het met veren. Ze legt 5 tot 8 eieren die ze 14 tot 17 dagen bebroedt. De jongen verlaten het nest na 15 tot 17 dagen. Winterkoningen zijn polygyn: één mannetje kan meerdere vrouwtjes hebben in aangrenzende territoria.
Zang
De zang van de winterkoning is uitzonderlijk luid voor zijn gewicht. Hij zingt een snel, trillend lied van meer dan honderd noten per seconde, vaak vanuit een verborgen positie laag in een struik. In de herfst en winter zingt hij om zijn winterterritorium te verdedigen. De roep is een harde, herhaalde “tik-tik-tik” die alarmerend klinkt. Zodra je hem hoort, is hij al weer weg.
Voer voor de winterkoning
Gedroogde meelwormen
De winterkoning zoekt kleine insecten en larven. Gedroogde meelwormen op een laag voederplateau zijn de perfecte aanvulling in de winter. Bekijk meelwormen
Voederplateau
Een laag voederplateau dicht bij beschuttend groen is de ideale voederplek voor de schuwe winterkoning. Bekijk voederplateaus
Fijn strooivoer
Fijn strooivoer met kleine zaden trekt de winterkoning aan. Strooi het naast een haag of struik voor het beste resultaat.
Andere tuinvogels in je tuin
Benieuwd naar andere tuinvogels? Lees meer over hun gedrag, voeding en leefomgeving.
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een winterkoning?
De winterkoning is een van de kleinste Nederlandse vogels: slechts 9 tot 10 cm. Hij heeft een warm roodbruin verenkleed met donkere dwarsstrepen en een korte omhooggestoken staart. Ondanks zijn kleine formaat heeft hij een enorm luid, rollend zang dat ver te horen is.
Wat eet een winterkoning?
Winterkoningen eten insecten, spinnen, kleine wormen en larven. Ze foerageren in dicht struikgewas, bladstrooisel en langs waterkanten. Ze zijn nooit ver van lage, dichte begroeiing. In de winter eten ze ook kleine zaden als insecten schaars zijn.
Welk voer trekt de winterkoning naar de tuin?
Gedroogde meelwormen en gedroogde insecten zijn de beste keuze voor winterkoningen. Bied ze aan op een laag, open voederplateau naast een struik of heg. Winterkoningen zijn schuw en eten liever dicht bij beschuttend groen dan op een open, hoge voederplek.
Waarom heet de winterkoning zo?
Ondanks de naam trekt de winterkoning niet weg in de winter — hij is een standvogel. De naam verwijst naar het feit dat hij ook in de koudste maanden luid blijft zingen terwijl andere vogels stil zijn. Hij is ook de held van de oude legende van de 'koningin der vogels'.
Waar nestelt de winterkoning?
De winterkoning bouwt een koepelvormig nest van mos, bladeren en grassen in dichte struiken, klimplanten of heggen. Het mannetje bouwt meerdere nesten als proeve van bekwaamheid en laat het vrouwtje kiezen welk nest ze betrekt. Nesten zijn goed verscholen.
Is de winterkoning een standvogel?
Ja, de winterkoning verblijft het hele jaar in Nederland. In koude winters kunnen grote aantallen sterven door bevriezing van de bodem. Winterkoningen slapen samen in een slaapbol om warmte te bewaren — soms meer dan twintig vogels in één nestkastje of holte.
