De SPREEUW
De spreeuw is een meester in imitatie: hij bootst andere vogels, telefoonsignalen en zelfs menselijke stemmen na. In de winter kleurt zijn verenkleed met duizenden witte stippen. De bekende spreeuwendansen bij zonsondergang zijn een van de mooiste natuurverschijnselen van Nederland.
De spreeuw is een van de meest sociale tuinvogels van Nederland , en zeker de meest lawaaiige. Zijn verenkleed lijkt van een afstand zwart, maar in het zonlicht glinsteren groene en paarse tinten op de veren. In de winter bedekt een fijn stippenpatroon het hele verenkleed. Spreeuwen zijn getalenteerde mimics die andere vogels, telefoonsignalen en zelfs menselijke stemmen kunnen nabootsen. Boven alles zijn het groepsdieren: de bekende spreeuwendansen bij zonsondergang zijn een van de meest spectaculaire natuurverschijnselen van het Nederlandse platteland.
Uiterlijk en herkenning
De spreeuw (Sturnus vulgaris) is 19 tot 22 cm lang en weegt 60 tot 90 gram. In de zomer is het verenkleed glanzend zwart met groenpaarse metaalglans en een gele snavel. In de winter zijn de veren bezaaid met witte stippen en is de snavel donker. Het vrouwtje is iets matter van kleur en heeft meer stippen. Jonge spreeuwen zijn in de zomer eenkleurig grijsbruin , opvallend anders dan de volwassen vogels.
Leefgebied
De spreeuw is wijdverspreid in Europa en leeft in open landschappen, graslanden, weilanden, parken en tuinen. Hij nestelt in holenbroeders en heeft nestkastjes, boomholten en dakpanspleten lief. In Nederland overwintert een groot deel van de populatie, aangevuld met miljoenen spreeuwen uit Noord- en Oost-Europa die hier de winter doorbrengen. De grote slaapvlucht-formaties zijn tussen oktober en maart te zien.
Wat eet een spreeuw?
De spreeuw eet insecten, wormen, bessen, fruit en zaden. Hij foerageert het liefst op de grond in groepen en prikt zijn snavel systematisch in de grond om wormen en larven te zoeken. In de tuin trekt hij naar een open voederplateau met vogelmousse, gedroogde insecten, rozijnen of stukjes appel. Spreeuwen eten snel en in grote hoeveelheden , reken op dagelijks bijvullen als ze de tuin hebben ontdekt.
Broedgedrag
Spreeuwen broeden van april tot juni in holenbroeders. Ze nestelen solitair of in losse kolonies. Het mannetje versiert de nestingang met geurige kruiden om parasieten te weren , dit is een van de weinige gedocumenteerde vormen van medicinaal gedrag bij vogels. Het vrouwtje legt 4 tot 6 lichtblauwe eieren die 12 tot 13 dagen worden bebroed. De jongen verlaten het nest na 20 tot 22 dagen.
Spreeuwendansen
Murmuraties , de wolken van tienduizenden spreeuwen die bij zonsondergang kunstige patronen aan de hemel tekenen , zijn een van de meest indrukwekkende vogelspektakels ter wereld. Elke spreeuw reageert op de bewegingen van zijn zeven naaste buren, waardoor de zwerm als één vloeiend organisme beweegt. De functie is tweeledig: bescherming tegen roofvogels en warmte tijdens het overnachten. In Nederland zijn ze van oktober tot maart het best te zien boven rietvelden en stedelijke slaapplaatsen.
Voer voor de spreeuw
Gedroogde insecten
Vogelmousse
Voederplateau
Een groot, open voederplateau trekt spreeuwen in groepen. Spreeuwen zijn lively en een lust voor het oog bij het voederplateau.
Andere tuinvogels in je tuin
Benieuwd naar andere tuinvogels? Lees meer over hun gedrag, voeding en leefomgeving.
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een spreeuw?
De spreeuw is een middelgrote zangvogel van 20 cm met een glanzend zwart verenkleed met paarse en groene metallic glans. In de winter zijn de veren gespikkeld met witte en beige vlekjes. De snavel is geel in de zomer en donker in de winter. Spreeuwen leven in grote groepen.
Wat eet een spreeuw?
Spreeuwen eten insecten, wormen, bessen, fruit en zaden. Ze foerageren graag in grasvelden en weiden, waar ze met hun snavel de bodem doorzoeken. In de herfst eten ze massaal bessen van lijsterbes, hulst en meidoorn. Ze zijn opportunistisch en eten ook van voederplaatsen.
Welk voer geef je aan spreeuwen?
Spreeuwen eten graag van open voederplateaus: gedroogde insecten, vogelmousse, strooivoer en stukjes fruit. Ze bezoeken minder snel gesloten voedersilo's. Spreeuwen zijn dominant bij voederplaatsen en verjagen soms andere vogels — bied voer op meerdere plekken aan.
Hoe bied je voer aan voor spreeuwen?
Spreeuwen eten het liefst op de grond of een laag plateau. Ze zijn minder schuw dan andere vogels en komen ook dicht bij mensen eten. Grote, open voederplateaus werken goed. Spreeuwen eten snel en in groepen, dus vul de voederplaats regelmatig bij.
Wanneer trekt de spreeuw?
Nederlandse spreeuwen zijn deels standvogel en deels trekvogel. Een deel trekt in de herfst naar West-Frankrijk en Iberisch Schiereiland. Tegelijkertijd komen er overwinteraars uit Noord- en Oost-Europa bij, waardoor de aantallen in de winter soms juist toenemen.
Wat is een spreeuwen-murmuratie?
Een murmuratie is een spectaculaire zwermvlucht van duizenden tot soms miljoenen spreeuwen die gezamenlijk wervelingen maken in de lucht. Dit gebeurt voor het invallen van de duisternis als ze een slaapplaats zoeken. Het doel is bescherming: roofvogels kunnen geen enkel individu isoleren.