Kraai
De zwarte kraai is groot, solitair en intelligent , een van de slimste dieren van Nederland. Volledig zwart en op zijn eigen voorwaarden trekt hij door tuinen, weilanden en stadswijken. Wie hem leert kennen, ontdekt een vogel die gereedschap gebruikt, gezichten herkent en voedsel opslaat voor later.
De zwarte kraai is een van de meest intelligente dieren van Nederland. Volledig zwart van snavel tot staart, groot, en niet onder de indruk van mensen , de kraai leeft op zijn eigen voorwaarden. Hij wordt door velen als ongewenst beschouwd, maar wie hem goed observeert ziet een fascinerende vogel die gereedschap gebruikt, dode dieren langs de weg opent en zijn jongen jarenlang herkent. De kraai is een standvogel die het hele jaar in zijn territorium blijft.
Uiterlijk en herkenning
De zwarte kraai (Corvus corone) is 44 tot 51 cm lang , flink groter dan een duif. Het verenkleed is volledig zwart met een zwakke paarsblauwe glans in het zonlicht. De snavel is zwaar en gebogen. Verwarring met de roek is mogelijk , de roek heeft een grijze snavelbasis en bevederd voorhoofd. De kraai leeft solitair of in paren, terwijl roeken in kolonies broeden en in grote groepen foerageren.
Leefgebied
De zwarte kraai is wijdverspreid in West-Europa en leeft in open landschappen, bosranden, weilanden, parken en stedelijke gebieden. In Nederland is hij het hele jaar aanwezig. Hij nestelt als solitair broedpaar in een grote boom en verdedigt een ruim territorium rond het nest. Buiten de broedtijd trekt hij samen met andere kraaien naar foerageergebieden, soms in groepen van tientallen vogels.
Wat eet een kraai?
De kraai is een opportunist die vrijwel alles eet: aas, insecten, wormen, eieren, muizen, fruit, graan, keukenresten. Hij opent noten door ze op straat te leggen zodat auto’s er overheen rijden. In de tuin trekt hij naar een open voederplateau met brood, graan of gedroogde insecten. Hij is schuw en blijft op afstand zolang hij de situatie niet vertrouwt.
Broedgedrag
De zwarte kraai bouwt een groot nest van takken, modder en gras in een hoge boom of een mast. Het vrouwtje legt 3 tot 5 eieren die ze circa 18 dagen bebroedt, terwijl het mannetje voedsel aanvoert. De jongen verlaten het nest na 30 tot 35 dagen maar worden nog weken bijgevoerd. Kraaien zijn monogaam en gebruiken soms jarenlang hetzelfde nest, dat ze elk voorjaar uitbreiden.
Intelligentie en gedrag
De kraai staat in wetenschappelijke studies op gelijke hoogte met mensapen op het gebied van probleemoplossend vermogen. Hij herkent mensengezichten, legt voedsel op voor later gebruik, begrijpt causaliteit en leert van anderen. Jonge kraaien spelen actief , ze glijden van daken en spelen touwsleepje met andere vogels. In Japan benutten stadsroeken verkeerskruispunten als nootenkraker.
Voer voor de kraai
Strooivoer
Gedroogde insecten
Voederplateau
Een groot, open voederplateau is de beste manier om kraaien te voeden. Ze eten liever van een open plek dan van een hangende silo.
Andere tuinvogels in je tuin
Benieuwd naar andere tuinvogels? Lees meer over hun gedrag, voeding en leefomgeving.
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een kraai?
In Nederland komen twee kraaisoorten voor: de zwarte kraai (volledig zwart met metaalblauwe glans) en de bonte kraai (grijs lichaam met zwarte kop en vleugels). Beide zijn 45-50 cm groot. De zwarte kraai is het vaakst in West-Nederland te zien, de bonte kraai meer in het oosten.
Wat eet een kraai?
Kraaien zijn omnivoren die vrijwel alles eten: insecten, wormen, muizen, eieren, aas, fruit, zaden en etensresten. Ze zijn opportunistische foerageerders en zoeken actief in akkers, wegbermen en vuilstortplaatsen. Ze slaan ook voedsel op voor later gebruik.
Welk voer is geschikt voor kraaien?
Kraaien zijn niet kieskeurig. Grote zaden, stukken fruit en gedroogde insecten worden gegeten. Ze zijn schuw en bezoeken voederplaatsen minder snel als er mensen in de buurt zijn. Leg voer op een open, rustige plek in de tuin voor de meeste kans.
Zijn kraaien schadelijk voor andere vogels?
Kraaien roven soms eieren en jonge kuikens van andere vogelsoorten, zoals mezen, lijsters en meerkoeten. Dit is echter een normaal onderdeel van het ecosysteem. Gesloten nestkastjes beschermen kwetsbare soorten effectief tegen predatie door kraaien.
Is de kraai een standvogel of trekvogel?
Zwarte kraaien en bonte kraaien zijn in Nederland overwegend standvogels die het hele jaar aanwezig zijn. In de winter komen er grote groepen uit Oost-Europa bij om te overwinteren. Die groepen vallen op door hun aantallen in open akkerland.
Waarom worden kraaien zo oud?
In het wild kunnen kraaien 10 tot 15 jaar oud worden. Hun hoge intelligentie helpt ze gevaar te vermijden: ze leren van fouten, herkennen bedreigingen en passen hun gedrag aan op basis van ervaring. Bekende gevaren worden doorgegeven aan andere kauwen in de groep.