KAUW
De kauw is de kleinste en meest sociale kraaiachtige van Nederland. Met zijn grijze nekplek en bleke ogen is hij makkelijk te onderscheiden van de grote kraai. Kauwen leven in paren die levenslang bij elkaar blijven en nestelen in kolonies in kerktorens, schoorstenen en holle bomen.
De kauw is de kleinste kraaiachtige van Nederland en een van de intelligentste vogels in de tuin. Met zijn grijze nekplek, korte snavel en lichte blauwe ogen is hij makkelijk te onderscheiden van de zwarte kraai. Kauwen leven in sociale groepen en blijven hun hele leven bij dezelfde partner. Ze nestelen in kolonies in kerktorens, schoorstenen en holle bomen en zijn nieuwsgierig, speels en snel aangeleerd aan menselijke omgevingen.
Uiterlijk en herkenning
De kauw (Corvus monedula) is 34 tot 39 cm lang , vergelijkbaar met een duif. Het verenkleed is grotendeels zwart, met een opvallende lichtgrijze nekstreek. De ogen zijn lichtblauw tot wit, wat hem een doordringende blik geeft. De snavel is korter en ronder dan die van de kraai. Kauwen vliegen in snelle, wendbare zweeftochten en roepen met een hoge, klaterende “tjaw” die kenmerkend is voor de soort.
Leefgebied
De kauw (Corvus monedula) is wijdverspreid in Europa en Azië en leeft bij voorkeur in de buurt van menselijke bewoning. Kerktorens, schoorstenen, klifkusten en holle bomen zijn favoriete nestplaatsen. In Nederland is de kauw het hele jaar aanwezig en hij nestelt in kleine tot grote kolonies. In stedelijke gebieden gebruikt hij dakpannen, schoorsteen en ventilatieopeningen als nestlocatie.
Wat eet een kauw?
De kauw is een alleseter: insecten, wormen, zaden, graan, bessen, eieren, afval. Hij foerageert op akkers, grasvelden en in tuinen. In de tuin trekt hij naar een open voederplateau met granen, brood of gedroogde insecten. Hij vermijdt gesloten voedersystemen , hij eet liever van een open plek waar hij de omgeving goed kan overzien.
Broedgedrag
Kauwen broeden in kolonies van een paar paar tot tientallen paren. Ze bouwen een rommelig nest van takken, wol, haar en veren in een holte. Beide ouders bebroeden de 4 tot 6 eieren gedurende 17 tot 18 dagen. De jongen verlaten het nest na 28 tot 32 dagen maar blijven nog weken bij de oudervogels. Kauwen zijn monogaam en blijven vaak het hele leven bij dezelfde partner.
Intelligentie
De kauw behoort samen met de kraai en ekster tot de intelligentste vogels ter wereld. Hij herkent individuele mensengezichten, heeft een goed geheugen voor locaties en leert snel. Experimenten tonen aan dat kauwen gereedschap kunnen gebruiken en eenvoudige problemen logisch kunnen oplossen. Ze zijn ook nieuwsgierig naar glimmende voorwerpen , de reputatie als “dief van glimmende dingen” is deels waar.
Voer voor de kauw
Strooivoer
Gedroogde insecten
Voederplateau
Een open voederplateau is de ideale voederplek voor kauwen. Ze eten er graag in groepen van en zijn schichtig bij gesloten voedersystemen.
Andere tuinvogels in je tuin
Benieuwd naar andere tuinvogels? Lees meer over hun gedrag, voeding en leefomgeving.
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een kauw?
De kauw is de kleinste Europese kraaiachtige: circa 34 cm groot. Hij heeft een grijze achterkop en nekstreek, een zwarte kruin en een opvallende lichtblauwe iris. Kauwen leven in groepen en maken een herkenbaar 'tjak'-geluid. Ze zijn veel kleiner dan de zwarte kraai.
Wat eet een kauw?
Kauwen zijn alleseters. Ze eten insecten, wormen, eieren, vruchten, zaden en menselijk voedselafval. Ze zijn opportunistisch en zoeken actief in akkers, wegbermen en vuilstortplaatsen. In de tuin eten ze van open voederplateaus en zijn ze niet kieskeurig.
Welk voer kun je kauwen geven?
Kauwen eten graag strooivoer, grote zaden, gedroogde insecten en stukjes brood (in kleine hoeveelheden). Leg het voer op de grond of op een groot, open voederplateau. Kauwen nemen ook voer mee en verstoppen het voor later gebruik — slim gedrag.
Zijn kauwen intelligent?
Ja, kauwen behoren tot de slimste vogels ter wereld. Ze herkennen menselijke gezichten, leren van andere kauwen en begrijpen complexe sociale situaties. Ze verstoppen voedsel en weten wanneer andere kauwen meekijken — dan wachten ze tot ze alleen zijn.
Nestelt de kauw in de buurt van mensen?
Kauwen broeden graag in holtes in oude gebouwen, kerktorens, rotswanden en bomen. Ze zijn sterk gesynantropisch en gedijen goed naast menselijke bewoning. In sommige steden zijn ze zo talrijk dat ze nestmateriaal in schoorstenen of dakpannen brengen.
Hoe maak je onderscheid tussen een kauw en een kraai?
Het grote verschil is maat: een kauw is veel kleiner (34 cm) dan een zwarte kraai (45-50 cm). De kauw heeft ook een grijze nek en blauwe ogen, terwijl de kraai volledig zwart is. Het geluid verschilt ook: de kauw roept 'tjak', de kraai 'kraak'.