Net nu de zomer op zijn mooist is, worden de luchten stil. De gierzwaluw, die in mei nog gierend over de daken scheerde, vertrekt al eind juli weer richting Afrika. Voor veel vogelliefhebbers is dat het eerste teken dat de zomer kantelt. Dit artikel laat zien wanneer de gierzwaluwen precies vertrekken, hoe je de laatste vluchten herkent, en wat je nu kunt doen zodat ze volgend jaar terugkomen.
Wanneer vertrekken de gierzwaluwen?
De gierzwaluw is maar kort in Nederland. Hij komt begin mei aan en is meestal eind juli, begin augustus alweer weg. Ongeveer honderd dagen, vandaar zijn bijnaam honderd-dagen-vogel. Terwijl andere zomervogels nog volop in de tuin zitten, is de gierzwaluw als een van de eerste alweer op trek naar het zuiden.
Het vertrek gaat snel. De ene avond giert er nog een groep rond de daken, een paar dagen later is het stil. Late broeders met jongen kunnen nog tot in september blijven, maar de grote massa is in augustus verdwenen. Wil je weten welke vogels daarna nog vertrekken? Lees dan ook ons artikel over de vogeltrek in september.
Hoe herken je het vertrek?
Je merkt het vertrek vooral aan wat er minder wordt. De jagende groepen worden kleiner, de avondlijke gierconcerten korter. Op een warme dag verzamelen gierzwaluwen zich soms hoog in de lucht voordat ze wegtrekken, bijna onzichtbaar. En dan, van de ene op de andere dag, hoor je het vertrouwde gegier niet meer. Die plotselinge stilte boven de straat is het duidelijkste teken dat ze weg zijn.
Zo zorg je dat ze volgend jaar terugkomen
De gierzwaluw is honkvast. Hij keert elk jaar terug naar precies dezelfde nestplek, vaak hetzelfde gat onder dezelfde dakrand. Dat is goed nieuws, want met één goede nestplek kun je jarenlang hetzelfde paar huisvesten. Maar het betekent ook dat je voorzichtig moet zijn met die plek.
Een paar dingen helpen om de gierzwaluw volgend voorjaar terug te krijgen. Laat de nestplek met rust en plan geen verbouwing aan de dakrand in de winter, als de vogels weg zijn maar het nest moet blijven. Hangt er een gierzwaluwkast, laat hem dan hangen en controleer hem hooguit even in het najaar. Verdween er een nestplek door een verbouwing? Hang dan op tijd een nieuwe kast op, zodat die er is voordat de vogels in mei terugkeren.
Bekijk het volledige assortiment →
Het vertrek van de gierzwaluw voelt elk jaar als een klein afscheid van de zomer. Maar het is geen einde. Ergens hoog boven Europa vliegen ze nu richting Afrika, om in mei weer terug te keren naar dezelfde daken, dezelfde straat, soms hetzelfde gat onder de pan.
Wat jij deze winter doet, bepaalt of er volgend voorjaar weer een paar bij jou broedt. Laat de nestplek met rust, hang zo nodig een kast op, en houd je tuin insectenrijk. Dan giert het volgend jaar weer boven je straat.
De meeste gierzwaluwen vertrekken eind juli en begin augustus, nog midden in de zomer. Late broeders met jongen kunnen tot in september blijven. Hij is volledig afhankelijk van vliegende insecten en trekt weg zodra het aanbod afneemt. Met een verblijf van ongeveer honderd dagen is hij een van de eerste zomervogels die weer naar Afrika gaat. Ja. De gierzwaluw is honkvast en keert terug naar dezelfde nestplek, vaak hetzelfde gat onder dezelfde dakrand. Daarom is het belangrijk een bestaande nestplek of nestkast te behouden. Laat de nestplek met rust, vermijd verbouwingen aan de dakrand in de winter, laat een gierzwaluwkast hangen en houd je omgeving insectenrijk. Nee. De gierzwaluw vangt al zijn voedsel in de lucht en komt nooit op een voederplek. Je helpt hem met nestgelegenheid en een insectenrijke omgeving.
Veelgestelde vragen
Wanneer vertrekken de gierzwaluwen uit Nederland?
Waarom vertrekt de gierzwaluw zo vroeg?
Komt dezelfde gierzwaluw elk jaar terug?
Hoe zorg je dat gierzwaluwen volgend jaar terugkomen?
Kun je een gierzwaluw voeren?
Lees ook
- De gierzwaluw is terug: zo help je deze zomervogel
- Vogeltrek in september: welke vogels vertrekken uit Nederland?
- Welke trekvogels passeren tijdens de lente?
Geschreven door Ron van Vogelvoerkopen.nl. Wij verkopen al jaren vogelvoer en nestkasten en zien dagelijks welke producten tuinvogels echt naar de tuin halen.
