Van oktober tot april houden egels winterslaap. Deze rustfase is letterlijk van levensbelang: zonder succesvolle winterslaap overleeft een egel de koude maanden niet. In dit blog lees je hoe egels overwinteren, wat zij daarvoor nodig hebben en hoe je als tuinbezitter jouw tuin veilig maakt voor de zevenslaper onder de zoogdieren.
Wat is de egelwinterslaap?
De winterslaap (hibernatie) is een extreme energiebesparing. De egel verlaagt zijn lichaamstemperatuur van 35 naar zo’n 5 graden, vertraagt zijn hartslag van 190 naar 20 slagen per minuut en ademt nog maar een paar keer per minuut. Zo kan hij maanden zonder eten doorkomen, interen op zijn vetreserve. Een gezonde volwassen egel weegt in oktober minimaal 600 gram.
Wanneer begint de winterslaap?
Meestal tussen half oktober en begin november, afhankelijk van temperatuur en voedselaanbod. Bij vorst begint de winterslaap eerder. Een egel kan gedurende de winter een paar keer kort wakker worden om van plek te wisselen of te drinken, maar slaapt meestal door tot eind maart. Jonge egels geboren in september hebben het moeilijk: te weinig tijd om voldoende vet op te bouwen.
Waar slapen egels?
Een egel kiest een beschutte, droge slaapplek:
- Onder een takkenhoop of bladerhoop.
- In een zelfgemaakt egelhuisje.
- Onder een schuur of tuinhuisje.
- Tussen dichte klimplanten zoals klimop.
- In een dichte haag of onder brandnetels.
Hoe help je een overwinterende egel?
Laat takkenhopen, bladhopen en rommelhoekjes ongemoeid tussen oktober en april. Niet keren, niet opruimen. Een compostvuur ontsteken kan dodelijk zijn: check altijd eerst. Plaats een egelhuisje in een hoek van de tuin, droog en beschut. In september en oktober bijvoeren met kattenbrokken of meelwormen helpt jonge egels vet op te bouwen voor de winterslaap.
Een te kleine egel in de winter
Weegt een egel in oktober minder dan 600 gram, dan redt hij de winterslaap waarschijnlijk niet. Zie je overdag een kleine egel rondlopen, of een egel die zwakjes loopt of zigzagt, neem dan contact op met een egelopvang. Nooit zelf binnenhouden zonder advies, maar ook niet laten lopen als hij hulp nodig heeft. Elke opvang heeft richtlijnen.
Tijdens de winter
Storen voorkomen is het belangrijkste. Niet grasmaaien in de winter (egel kan ondiep liggen), geen vuur stoken in takkenhopen zonder check, geen tuin helemaal omzetten. Een bevroren waterschaaltje dagelijks versen: tijdens korte wakker-periodes drinken ze soms. Zelf geen extra voer nodig in de winterslaap: de egel teert op zijn reserves.
VET OPBOUWEN?
Bestel direct bij Vogelvoerkopen.nl
Meelwormen, BSF larven en insectenvetpellets.
Gratis verzending v.a. €45.
Bekijk het volledige assortiment →
Conclusie
De winterslaap van de egel is een kwetsbare, cruciale levensfase. Door takkenhopen te laten staan, egelhuisjes te plaatsen en in het najaar bij te voeren, help je de egels in jouw tuin de winter door. In het voorjaar, tussen eind maart en half april, worden ze wakker: hongerig en dorstig. Een schaaltje water en wat kattenbrokken doen dan wonderen.
Veelgestelde vragen
Wanneer houden egels winterslaap?
Meestal van half oktober tot eind maart. Bij vorst eerder, bij zachte herfst later. Lichaamstemperatuur daalt van 35 naar 5 graden.
Waar slapen egels 's winters?
Onder takkenhopen, bladhopen, in egelhuisjes, onder schuren of tussen dichte klimplanten. Droog en beschut zijn essentieel.
Hoeveel moet een egel wegen?
Minimaal 600 gram in oktober. Lichter = te weinig vetreserve, kan winterslaap niet overleven. Klein gewicht = contact egelopvang.
Mag ik een egel in winterslaap storen?
Nee. Laat takkenhopen en bladhopen ongemoeid van oktober tot april. Niet omkeren, niet verplaatsen, geen compostvuur zonder check.
Moet ik in winter bijvoeren?
Meestal niet: egel teert op reserves. In septemberoktober wel bijvoeren met kattenbrokken of meelwormen zodat ze vet opbouwen. Water dagelijks versen.
Wat bij een kleine egel in de winter?
Overdag rondlopend, zwakjes of zigzaggend = hulp nodig. Neem contact op met egelopvang. Niet zelf binnenhouden zonder advies.
Wanneer worden ze wakker?
Tussen eind maart en half april, afhankelijk van temperatuur. Hongerig en dorstig: een schaaltje water en kattenbrokken doen wonderen.
